Kraków i Świat, nr 03-04/2026 (wydanie papierowe)

Są numery czasopism, które się po prostu przegląda. I są takie, do których się wraca — jak do dobrze
znanej ulicy, która za każdym razem prowadzi trochę inaczej. Najnowszy, marcowo-kwietniowy
„Kraków i Świat” należy zdecydowanie do tej drugiej kategorii.

Punktem ciężkości tego wydania jest setna rocznica urodzin Andrzeja Wajdy — artysty, który polskie
doświadczenie potrafił przełożyć na język zrozumiały pod każdą szerokością geograficzną. Nie jest to
jednak numer pomnikowy ani szkolnie rocznicowy. Redakcja świadomie ucieka od tonu akademii ku
żywej rozmowie o kinie, pamięci i odpowiedzialności twórcy.

Mocnym otwarciem jest rozmowa Magdy Huzarskiej-Szumiec z Robertem Więckiewiczem —
opowieść o pracy z reżyserem, który, jak wspomina aktor, „zostawiał przestrzeń” i obdarzał
współpracowników ogromnym zaufaniem. To nie tylko zapis spotkania dwóch artystycznych
temperamentów, ale też rzadko spotykany portret Wajdy od kuchni — uważnego, wymagającego, a
przy tym dyskretnie prowadzącego swoich aktorów.

Numer dopełniają teksty Tadeusza Lubelskiego, Marii Malatyńskiej i Łukasza Maciejewskiego,
układające się w wielogłos o twórcy „Popiołu i diamentu”. Szczególnie ciekawie wypada blok „Wajda.
Dozwolony do lat 40”, w którym młodsi autorzy czytają klasykę kina bez nabożnego dystansu — za to
z własnym, współczesnym niepokojem.

Ale „Kraków i Świat” tradycyjnie nie zamyka się w jednym temacie. W numerze znajdziemy również
wyrazisty reportaż o Zbigniewie Preisnerze, który — odbierając Medal za Mądrość i Odwagę
Obywatelską — nie zrezygnował z cierpkiej diagnozy kondycji miasta. Jest esej o przestrzeni pamięci,
są wiersze Jarosława Mikołajewskiego, jest ironicznie czujna rubryka Ewy Lipskiej. Jest wreszcie to, co
od lat stanowi znak rozpoznawczy pisma: spokojna, ale uważna rozmowa z rzeczywistością.
wydanie „Krakowa i Świata” czyta się jak mapę napięć — między pamięcią a teraźniejszością,
między sztuką a obywatelskim niepokojem, między Krakowem a światem, który coraz rzadziej daje
się opisać jednym tonem.

I może właśnie dlatego warto zatrzymać się przy tym numerze na dłużej.